China Bans AI Companion Apps Over Addiction and Declining Birth Rate Concerns
China has banned AI companion apps over concerns about emotional addiction and the potential negative impact on real-world relationships and birth rates.
ปัจจุบัน AI ถูกนำมาใช้งานหลากหลาย เป็นเครื่องมือในการสร้างสรรค์ เป็นทีมงานช่วยหาข้อมูล เป็นเลขาช่วยวิเคราะห์สิ่งต่างๆ แต่ในขณะเดียวกัน มีไม่น้อยเลยที่เลือกที่จะใช้ AI เพื่อเป็นเพื่อนคุย จะด้วยเพื่อการแก้เหงา หรือแม้แต่เยียวยาจิตใจจากการที่ต้องเจอผู้คนในโลกความเป็นจริง จนบางคนก็ถึงขั้นที่จะให้ AI กลายเป็นแฟนไปด้วยเลย เพราะสามารถเลือกบุคลิกแบบที่ต้องการได้ตามใจ
แต่เรื่องนี้ก็สร้างความกังวลอย่างมากต่อภาครัฐทั่วโลก โดยเฉพาะกับประเทศจีน ที่ล่าสุดหน่วยงานบริหารไซเบอร์สเปซแห่งประเทศจีน และหน่วยงานรัฐบาลรวม 5 แห่ง ได้สั่งแบนแอปพลิเคชัน AI Companion หรือแอปพลิเคชันเพื่อน AI ที่สามารถปรับแต่งบุคลิกได้ ซึ่งกำลังได้รับความนิยมอย่างมากในจีน
โดยสาเหตุที่ทางภาครัฐจีนสั่งแบนครั้งนี้ มาจากการที่แอปเหล่านี้ เอาใจผู้ใช้มากเกินไป จนชักนำให้เกิดการพึ่งพาทางอารมณ์หรือการเสพติด แถมจะทำลายความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในชีวิตจริงของผู้ใช้ ซึ่งเป็นเรื่องที่ภาครัฐห่วงมาก เพราะจีนกำลังประสบปัญหาอัตราการแต่งงานและการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องอยู่แล้ว ยิ่งหนักไปกว่าเดิม
แต่จะเรียกว่าเป็นการแบนเลยก็ไม่ใช่แบบนั้นไปเสียทีเดียว เพราะทางภาครัฐต้องการให้บริษัทต่างๆ เพิ่มตัวเลือกให้กดออกจากการสนทนาได้ทันที, การแจ้งเตือนผู้ใช้เป็นประจำว่า AI ไม่ใช่คนจริงๆ และการจำกัดหน่วยความจำทางอารมณ์ระยะยาวของ AI ที่ถ้าผู้คนไม่เสพติดมากก็คงไม่ทำแบบนี้ เพียงแต่แทนที่จะแก้ให้เรียบร้อย บริษัทชั้นนำอย่าง ByteDance, Alibaba และ Tencent ตัดสินใจระงับฟีเจอร์เพื่อนสนิท AI ของตนโดยสิ้นเชิงแทนที่จะปรับตัวตามกฎดังกล่าว
แน่นอนว่าผู้ที่ ได้รับผลกระทบ มากที่สุด ไม่ใช่บริษัทใหญ่ แต่เป็นผู้ใช้งาน AI ซึ่งต้องมารับกรรมจากการแก้ปัญหาปลายเหตุ ซึ่งพวกเขากำลังประสบกับแรงกดดันทางสังคมและเศรษฐกิจที่ย่ำแย่มาตลอดหลายปี จน AI เหล่านี้กลายมาเป็นที่พึ่งทางจิตใจของพวกเขา เป็นเหมือนครอบครัว เป็นเหมือนคนรักจริงๆ จนการสูญเสียนี้ทำให้พวกเขารู้สึกว่าไม่สามารถมีชีวิตอยู่ต่อไปได้
ประเด็นคนรัก AI เป็นสิ่งที่เคยมีการพูดถึงมานานหลายสิบปีแล้ว หลายคนพอพูดถึง AI อาจจะนึกถึงหนังอย่าง Terminator นึกถึง AI ที่กลายเป็นจักรกลคนเหล็กยึดครองโลก แต่หนังรางวัลออสการ์อย่าง Her กลับเป็นหนังที่ทำให้เราได้เห็นความเป็นจริงของ AI ในยุคนี้ได้ดีที่สุด เหตุการณ์การสูญเสียคู่รัก AI ในหนังจากปี 2013 แทบจะคล้ายกันเลย อาจจะมีจุดต่างกันบ้างแต่สิ่งที่หนังและโลกความเป็นจริงไม่ต่างกัน คือการที่บอกว่าแม้ AI จะเป็นของสร้างขึ้น แต่ความรู้สึก ความผูกพันของคนเป็นของจริง และความเศร้าที่เกิดขึ้นก็เป็นของจริง
แต่แม้โลกความจริงมันจะโหดร้ายแค่ไหน เราก็ยังคงต้องใช้ชีวิตในโลกความเป็นจริง แฟน AI สามารถใช้ได้ แต่ให้มันเป็นพื้นที่เพื่อเยียวยาจิตใจชั่วครั้งชั่วคราว และอย่าลืมสร้างปฏิสัมพันธ์กับคนจริงๆ ด้วยนะครับ
